काठमाडौँ - स्वस्थ जीवनशैली अपनाउने क्रममा काजु र बदाम जस्ता ड्राइ फ्रुट्स (सुख्खा फल) को सेवनलाई महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।[1] स्वादमा मीठो हुनुका साथै यी ड्राइ फ्रुट्स विभिन्न पोषक तत्वले भरिपूर्ण हुन्छन्, जसले शरीरलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्दछ।[2][3] नियमित र सही तरिकाले काजु र बदामको सेवनले अनेकौं स्वास्थ्य फाइदाहरू पुग्दछन्।
काजु र बदाममा पाइने पोषक तत्व
काजु र बदाम दुवैमा शरीरका लागि आवश्यक चिल्लो पदार्थ (ओमेगा–६ र ओमेगा–३), प्रोटिन, फाइबर, भिटामिन र खनिज पदार्थहरू प्रचुर मात्रामा पाइन्छन्।[1]
काजु: आइरन, जिंक, म्याग्नेसियम, कपर, पोटासियम, भिटामिन 'बी' र 'सी' जस्ता पोषक तत्वको राम्रो स्रोत हो।[2][4]
बदाम: प्रोटिन, क्याल्सियम, भिटामिन 'ई', फाइबर र ओमेगा ३ फ्याटी एसिडले भरपूर हुन्छ।[1][5]
नियमित सेवनका फाइदाहरू
१. मुटु स्वास्थ्यमा सुधार:
विभिन्न अध्ययनहरूले ड्राइ फ्रुट्सको सेवनले मुटु रोगको जोखिम कम गर्ने देखाएका छन्।[1] काजु र बदाममा पाइने स्वस्थ चिल्लो पदार्थले रगतमा भएको हानिकारक कोलेस्ट्रोलको मात्रा घटाउन मद्दत गर्छ।[2] हप्तामा पाँच दिन बदाम खाने व्यक्तिलाई हृदयाघात हुने सम्भावना ५० प्रतिशतले कम हुने एक शोधले देखाएको छ।[6]
२. मधुमेह र रक्तचाप नियन्त्रण:
काजु र बदाममा प्राकृतिक रूपमै सोडियम कम र पोटासियम बढी हुने भएकाले उच्च रक्तचापका बिरामीका लागि यो लाभदायक हुन्छ।[1][2] यसको नियमित सेवनले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न पनि मद्दत पुग्छ।[1]
३. मस्तिष्कको विकास र स्मरणशक्ति:
काजुमा पाइने भिटामिन 'बी' र बदाममा पाइने ओमेगा ३ फ्याटी एसिडले मस्तिष्कलाई तेजिलो बनाउन मद्दत गर्छ।[2] विशेषगरी बालबालिकाको मस्तिष्क विकासका लागि बिहान खाली पेटमा भिजाएको बदाम खुवाउनु फाइदाजनक मानिन्छ।[4][6]
४. हड्डी र दाँत बलियो बनाउँछ:
काजु र बदाममा पाइने क्याल्सियम, म्याग्नेसियम र फस्फोरसले हड्डी र दाँतलाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।[2][3][4] यसको सेवनले ओस्टियोपोरोसिस (हड्डी खिइने रोग) को खतरा पनि कम हुन्छ।[6]
५. पाचन प्रणालीमा सुधार:
यी दुवै ड्राइ फ्रुट्समा फाइबरको मात्रा राम्रो हुने भएकाले पाचन प्रक्रियालाई स्वस्थ राख्न र कब्जियतको समस्या हटाउन मद्दत गर्दछ।[3][4]
६. तौल नियन्त्रण:
दैनिक २५ देखि ३० ग्राम (करिब १५-२० वटा बदाम वा ९ वटा ओखरको गुदी बराबर) ड्राइ फ्रुट्सको सेवनले तौल नियन्त्रणमा मद्दत पुग्ने अध्ययनले देखाएको छ।[1]
७. छाला र कपालका लागि फाइदाजनक:
काजुमा पाइने प्रोटिनले अनुहारलाई चम्किलो बनाउँछ भने बदाममा भएको भिटामिन 'ई' ले छालालाई मुलायम राख्न मद्दत गर्छ।[2][6] यसले कपाललाई पनि चमकदार बनाउँछ।[2][3]
कति र कसरी खाने?
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार प्रशोधन नगरिएको अर्थात् नुन वा तेल प्रयोग नगरिएको काजु र बदाम खानु स्वास्थ्यका लागि उत्तम हुन्छ।[1]
मात्रा: सामान्यतया, दैनिक २५-३० ग्राम ड्राइ फ्रुट्सको सेवन लाभदायक मानिन्छ।[1] यदि तौल बढाउन चाहनुहुन्छ भने दैनिक ३०-४० ग्रामसम्म खान सकिन्छ।[7]
तरिका: काजु र बदामलाई बिहान खाली पेटमा खानु बढी फाइदाजनक मानिन्छ।[4] बदामलाई रातभर पानीमा भिजाएर बिहान सेवन गर्दा अझै बढी फाइदा पुग्छ।[6] यसलाई खाजाको रूपमा वा विभिन्न परिकारमा मिसाएर पनि खान सकिन्छ।[2]
ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू
काँचो काजुमा 'उरुसिओल' नामक विषाक्त रसायन हुन सक्ने भएकाले भुटेको वा प्रशोधित काजु मात्र खानु सुरक्षित हुन्छ।[2]
युरिक एसिडको समस्या भएका व्यक्तिले पनि काजुको सेवन निर्धक्कसँग गर्न सक्छन् किनकि यसले युरिक एसिड बनाउँदैन।[2][8]
आवश्यकताभन्दा बढी मात्रामा सेवन गर्दा तौल बढ्ने र अन्य स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्ने हुनाले सन्तुलित मात्रामा खानु जरुरी छ।[1]
समग्रमा, आफ्नो दैनिक आहारमा काजु र बदामलाई सही मात्रामा समावेश गर्नाले शरीरलाई स्वस्थ र ऊर्जावान् राख्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्छ।
