नेपाली संगीतका अमर नक्षत्र, ‘स्वरसम्राट्’ नारायणगोपाल गुरुवाचार्य प्रेम, वियोग, संघर्ष र जीवनदर्शनका गीतहरू मार्फत लाखौँ श्रोताको हृदयमा बस्न सफल छन्। उनको सांगीतिक यात्रा जति चर्चित छ, उनको व्यक्तिगत जीवनका पानाहरू पनि उत्तिकै मार्मिक र रोचक घटनाले भरिएका छन्। डिसेम्बर ५ तारिखको दिन नेपाली संगीतका लागि एक कालो दिन हो, जुन दिन राति ९:२५ मा नारायणगोपालले भौतिक संसारबाट बिदा लिए। यो मिति विश्वप्रसिद्ध संगीतकार वुल्फग्याँग अमादियस मोत्सार्टको निधन भएको दिनसँग मिल्नु एक अनौठो संयोग हो, तर त्योभन्दा पनि आश्चर्यजनक संयोग वीर अस्पतालको त्यो तलामा घटिरहेको थियो, जहाँ नारायणगोपालले अन्तिम श्वास फेर्दै थिए। त्यही समय, त्यही तलामा, उनकी पहिलो प्रेमिका ‘बेबी’ पनि आफ्ना बिरामी पतिको सेवामा थिइन्। त्यो पीडादायी क्षणमा नर्सको भुलबस उनीहरूको फाइलसमेत साटिएको घटनाले नियतिको त्यो खेललाई अझ गहिरो बनाउँछ।

नारायणगोपालको पहिलो प्रेमकथा भारतबाट नृत्य सिकेर फर्किएकी ‘बेबी’सँगको भेटबाट सुरु भएको थियो। वसन्तपुरमा आयोजित नृत्य कार्यक्रममा बेबीको कलाबाट मोहित भएका नारायणगोपालले भोलिपल्टै उनलाई कविता सुनाए, जसबाट सुरु भएको सम्बन्धले उनीहरूलाई विजयेश्वरी मन्दिरको साक्षी बनायो। एकदिन नारायणगोपालले गोजीबाट सिन्दूर निकालेर विवाहको प्रस्ताव राख्दा बेबीले पारिवारिक प्रक्रिया पूरा गर्न आग्रह गरिन्, तर त्यो सम्बन्धले पूर्णता पाउन सकेन। दार्जिलिङमा पुगेर टुंगिएको त्यो अपुरो प्रेमपछि नारायणगोपालको जीवनमा पेमाला लामाको प्रवेश भयो। पत्रमित्रताबाट सुरु भएको यो सम्बन्धलाई कर्म योञ्जन र नगेन्द्र थापा जस्ता मित्रहरूको सहयोगले विवाहमा परिणत गर्‍यो। पेमाला नारायणगोपालको संगीतकी सबैभन्दा ठूली प्रशंसक मात्र थिइनन्, उनको जीवनको बलियो आधार पनि बनिन्। नारायणगोपालले ‘चिनारी हाम्रो धेरै पुरानो’ गीत पेमालाका लागि गाएको बताउँदा उनीहरूको प्रेमले अमरता पाएको थियो। नारायणगोपालको निधनपश्चात् पेमालाले उनको विरासतलाई जोगाउन आफूलाई समर्पित गरिन्। उनले नारायणगोपाल संगीत कोष स्थापना गरी नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन दिनेदेखि संगीतकर्मीको रोयल्टी अधिकारका लागि निरन्तर आवाज उठाइरहिन्। नारायणगोपालले गीत छान्दा जति कुशलता देखाउँथे, जीवनसाथी छनोटमा पनि उनी उत्तिकै विवेकशील थिए भन्ने कुरा पेमालाले उनको अनुपस्थितिमा गरेको अथक संघर्षले प्रमाणित गर्छ। आज नारायणगोपालका गीतहरू अमर छन् भने त्यसको श्रेय उनको स्वरलाई मात्र होइन, त्यो स्वरलाई जीवित राख्न आजीवन लडिरहने पेमालाको समर्पणलाई पनि जान्छ।