
कञ्चनपुरका ५६ वर्षीय केशव डगौराको जीवन सङ्घर्ष र सफलताको एक अनुपम कथा हो। दुई दशकअघि सरकारले कमैया मुक्तिको घोषणा गर्दा रित्तो हात र चार कट्ठा जमिनबाहेक केही नभएका डगौरा आज मासिक एक लाख रुपैयाँसम्म कमाउने सफल उद्यमी बनेका छन्। शुक्लाफाँटा नगरपालिका-१०, झलारीमा उनले पक्की घर मात्र ठड्याएका छैनन्, आफ्नो अथक परिश्रमले सिङ्गो समुदायका लागि आशा र प्रेरणाको स्रोत बनेका छन्। उनको विगत भने निकै कष्टकर थियो। जिमिन्दारको घरमा पुस्तौनी कमैयाको रूपमा जीवन बिताएका उनका बुबाको पदचाप पछ्याउँदै उनले बाल्यकालदेखि नै कठोर श्रमको सामना गरे। दश वर्षको उमेरमा गोरु चराउने र पन्ध्र वर्षमा हलो जोत्ने जिम्मेवारी उनको काँधमा आयो। ऋणको पासोमा परेर उनी आफैँ पनि कमैया बस्न बाध्य भए, जहाँ बिहानको उज्यालोदेखि रातिसम्म कामको बन्धनमा बाँधिनुपर्थ्यो।
२०५७ सालमा सरकारले कमैया प्रथा उन्मूलन गरेपछि डगौराको जीवनले नयाँ मोड लियो। पुनःस्थापना अन्तर्गत पाएको जग्गामा सानो झुपडीबाट नयाँ यात्रा थालेका उनले गरिबी निवारण कोषको समूहमा आबद्ध भएर उद्यमशीलताको बाटो रोजे। सुरुमा दश हजार रुपैयाँ ऋण लिएर बङ्गुरपालन थालेका उनले अनेकौं चुनौतीको सामना गर्दै त्यसलाई विस्तार गरे। पछि थप ऋण लिएर स्थापना गरेको सानो कुटानी-पिसानी मिल आज उनको सफलताको आधार बनेको छ। डिजेल इन्जिनबाट सुरु भएको मिल अहिले आधुनिक मेसिन र विद्युतबाट चल्छ, जसमा उनले सात लाखभन्दा बढी लगानी गरिसकेका छन्। यही मिलको आम्दानीले उनको झुपडी पक्की घरमा परिणत भएको छ भने सातै जना छोराछोरी निजी विद्यालयमा अध्ययनरत छन्। आफूले शिक्षाको मुख देख्न नपाए पनि छोराछोरीलाई डाक्टर-इन्जिनियर बनाउने सपना बोकेका डगौरा दम्पतीको यो यात्राले देखाउँछ– दृढ सङ्कल्प, निरन्तर मिहिनेत र सही समयमा लिइएको निर्णयले जस्तोसुकै अँध्यारोलाई पनि चिर्न सकिन्छ।



