
जाजरकोटको नलगाड नगरपालिकामा ग्यास लिक भई आगलागी हुँदा तीन जना गम्भीर घाइते भएका छन्। नलगाड नगरपालिका–२ छेप्कास्थित थालु प्रसाद जैशीको घरमा आइतबार बिहान करिब १० बजेको समयमा आगलागी भएको हो। भान्छा कोठामा ग्यास चुहावट भइरहेको अवस्थामा माया जैशीले लाइटर बाल्दा अचानक आगो सल्किएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय जाजरकोटले जनाएको छ। दुर्घटनामा घाइते हुनेहरू: ४२ वर्षीया माया जैशी २२ वर्षीय गणेश गौतम (छोरा) ३७ वर्षीया रुपा जैशी जिल्ला प्रहरी कार्यालय जाजरकोटका प्रहरी निरीक्षक एक बहादुर नेपालीका अनुसार घाइतेहरूको हाल नलगाड नगर अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ। प्रहरी र स्थानीयको सहयोगमा आगो नियन्त्रणमा लिइसकिएको छ भने घटनाका सम्बन्धमा थप अनुसन्धान अगाडि बढाइएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ।

पाकिस्तान । दक्षिणी बन्दरगाह सहर कराची मा परेको अविरल वर्षा र आँधीबेहरीका कारण कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३० जना घाइते भएका छन्। स्थानीय अधिकारीका अनुसार भारी वर्षाका कारण पूर्वाधारमा क्षति पुग्दा विभिन्न स्थानमा दुर्घटना भएका हुन्। कराचीको बलदिया टाउन क्षेत्रमा पर्खाल ढल्दा ११ जनाको ज्यान गएको पुष्टि भएको छ। त्यस्तै कायद आबाद क्षेत्रमा घरको छत खस्दा एक दम्पतीको मृत्यु भएको छ भने अन्य स्थानमा थप ६ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। कराचीका मेयर मुर्तजा वहाबले सहरमा तीव्र हावा सहितको वर्षा जारी रहेको बताउँदै सर्वसाधारणलाई आवश्यक नपरेसम्म बाहिर ननिस्कन आग्रह गरेका छन्। सहरका धेरै स्थानमा पानी जम्दा यातायात र दैनिक जनजीवन प्रभावित बनेको छ। यसैबीच, सिन्ध प्रान्तका अधिकारीहरूले उच्च सतर्कता अपनाइएको बताएका छन्। मौसम विभागले पश्चिमी मौसम प्रणालीको प्रभावका कारण बिहीबारसम्म थप वर्षा, हावा र आँधीबेहरीको सम्भावना रहेको जनाएको छ।

जापान विश्वमै सबैभन्दा धेरै भूकम्प अनुभव गर्ने देशहरूमध्ये एक हो। यहाँ प्रायः दैनिक रूपमा साना–ठूला भूकम्प महसुस हुने गर्छन्। यसको प्रमुख कारण जापानको भूगर्भीय संरचना र टेक्टोनिक प्लेटहरूको गतिविधि हो। पृथ्वीको बाहिरी सतह धेरै ठूलो–ठूलो प्लेटहरूमा विभाजित हुन्छन्, र यी प्लेटहरू एक–अर्कासँग टकराउने, छुट्टिने वा घस्रिने कारणले भूकम्प उत्पन्न हुन्छ। जापान यिनै प्लेटहरूको अत्यन्त सक्रिय भेटघाट–बिन्दुमा अवस्थित छ। जापानका चार प्रमुख टेक्टोनिक प्लेटहरू—प्यासिफिक प्लेट, फिलिपिन सागर प्लेट, युरेशियन प्लेट र उत्तर अमेरिकन प्लेट—यहाँका भूकम्पहरूको मुख्य स्रोत हुन्। विशेषगरी, प्यासिफिक प्लेट पश्चिमतिर सर्दै युरेशियन तथा फिलिपिन सागर प्लेटको तल घुस्दै जाने प्रक्रियालाई सबसडक्शन भनिन्छ। यही सबसडक्शन क्षेत्र जापानको भूकम्पीय गतिविधिको केन्द्र हो। प्लेटहरू एक–अर्कामा फस्ने र अचानक छुट्ने क्रममा विशालत ऊर्जा निस्कन्छ, जसले जमिनलाई कम्पन गराएर भूकम्प उत्पन्न गर्छ। जापानी द्वीपसमूहको पूर्वी भागमा प्यासिफिक प्लेटले ठूलो मात्रामा दबाब सिर्जना गर्ने हुँदा यहाँ प्रायः शक्तिशाली समुद्री भूकम्पहरू आइरहन्छन्। यस्ता भूकम्प समुद्रमा गहिराइमा हुने भएकाले प्रायः सुनामी पनि निम्त्याउने गर्छन्। २०११ सालको तोहोकू भूकम्प र त्यसपछिको सुनामी यही प्रक्रियाको उदाहरण हो। यस्तो प्रकारका समुद्री भूकम्पले क्षति व्यापक बनाउँछ, जसका कारण जापानले उन्नत भूकम्प पूर्वचेतावनी प्रणाली र कठोर निर्माण मापदण्ड निर्माण गरेको छ। फिलिपिन सागर प्लेटको गतिविधिले पनि जापानको दक्षिण–पश्चिम भागलाई बारम्बार प्रभावित पार्दछ। यो प्लेटको उत्तरतिरको सर्ने प्रक्रियाले क्युशु, शिकोकु र होन्शुका केही क्षेत्रमा मध्यमदेखि ठूला भूकम्प हुँदै आएका छन्। युरेशियन र उत्तर अमेरिकन प्लेटको सीमाक्षेत्र होक्काइडो क्षेत्रमा पनि भूकम्पीय गतिविधि तीव्र देखिन्छ। नेपालका हिमालहरू जस्तै, जापानका पर्वतहरू पनि लाखौँ वर्षदेखि चलिरहेका प्लेटहरूको दबाबबाट नै बनेका हुन्, र यो भूगर्भीय सक्रियताले अझै पनि जापानलाई सताइरहेछ। जापानमा भूकम्प धेरै हुने अर्को महत्वपूर्ण कारण भनेको फोल्ट लाइनहरूको उच्च संख्या हो। भूमिगत चिरा वा फोल्टहरू यस्ता क्षेत्र हुन् जहाँ प्लेटहरू वा भूभागहरू निरन्तर तनाबमा रहन्छन्। जापानमा यी सक्रिय फोल्टहरू हजारौँमा छन्, जसले साना–ठूला भूकम्पको शृङ्खला बढाउँछन्। फोल्टहरू सक्रिय रहेसम्म भूकम्प हुने सम्भावना पनि उत्तिकै प्रबल रहन्छ। संक्षेपमा भन्नुपर्दा, जापानमा भूकम्प जानु कुनै संयोग होइन। यसको भूगर्भीय अवस्था, टेक्टोनिक प्लेटहरूको लगातार चलायमानता, सबसडक्शन क्षेत्रहरूको सक्रियता र असंख्य फोल्ट लाइनहरूको उपस्थिति नै भूकम्पका प्रमुख कारण हुन्। यिनै कारणहरूले जापानलाई भूकम्प–जोखिमका दृष्टिले उच्च जोखिमयुक्त बनाएको छ। यद्यपि, उन्नत प्रविधि, कडा निर्माण प्रणाली र जनचेतनाले जापानले भूकम्पजन्य क्षतिलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सफल भएको छ।

जापानमा ७.५ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प, सुनामीका साना छालहरू आउन सुरु एजेन्सी : जापानको आओमोरी प्रान्त नजिकै ७.५ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। भूकम्प लगत्तै जापानको मौसम विज्ञान विभागले आओमोरी, इवाते र होक्काइडो प्रान्तमा सुनामीको चेतावनी जारी गरेको छ। भूकम्प स्थानीय समय अनुसार राति ११:१५ बजे गएको हो। सुरुमा यसको तीव्रता ७.६ म्याग्निच्युड बताइए पनि पछि ७.५ मापन गरिएको थियो। भूकम्पको केन्द्रविन्दु जापानको तटभन्दा ७० किलोमिटर टाढा समुद्रमा ५० किलोमिटर गहिराइमा रहेको बताइएको छ आओमोरीमा सुनामीका साना छालहरू आउन सुरु भइसकेका छन्, जसको उचाइ हाल ४० सेन्टिमिटरसम्म छ। तर, एजेन्सीले जापानको उत्तर-पूर्वी तटहरूमा ३ मिटरसम्म अग्ला खतरनाक छालहरू आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ। भूकम्पका कारण आओमोरी प्रान्तका २७ सय घरमा बिजुली आपूर्ति बन्द भएको छ। आओमोरी सहरमा आगलागीका दुईवटा घटनाहरू पनि रिपोर्ट गरिएका छन्। यसका साथै, आओमोरीमा सडक भत्किँदा एक जना घाइते भएका छन् भने होक्काइडोमा लडेर दुई जना घाइते भएको खबर प्राप्त भएको छ। मंसिर २३, २०८२ मंगलबार ०७:४१:३५ मा प्रकाशित

नेपाली कांग्रेसका नेता तथा कर्णाली प्रदेशका प्रथम सामाजिक विकास मन्त्री यज्ञबहादुर बिसीको निधन भएको छ। सुर्खेत कांग्रेसका प्रभावशाली नेताका रूपमा परिचित स्वर्गीय बिसीको पार्थिव शरीरलाई आजै अन्तिम संस्कार गरिने पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ। उहाँको शवयात्रा आज बिहान १० बजे वीरेन्द्रनगर नगरपालिका-२, भुरेलीस्थित निजी निवासबाट सुरु भई रानीघाटमा अन्त्येष्टि गरिनेछ। कर्णाली प्रदेश सरकारको पहिलो मन्त्रिपरिषद्मा रहेर सामाजिक क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनुभएका बिसीको निधनले पार्टी र समग्र कर्णाली प्रदेशलाई अपूरणीय क्षति पुगेको छ।

दक्षिण एसियाली राष्ट्र श्रीलंकामा अविरल मनसुनी वर्षाका कारण आएको विनाशकारी बाढी र पहिरोले १३० जनाभन्दा बढीको ज्यान लिएको छ भने सयौँ मानिसहरू बेपत्ता भएका छन्। देशको दक्षिणी तथा पश्चिमी क्षेत्रमा परेको भीषण वर्षाले जनजीवन पूर्ण रूपमा अस्तव्यस्त बनाएको छ। विशेषगरी रत्नापुरा, कालुतारा र मतारा जिल्ला सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्, जहाँ हजारौँ घरहरू डुबानमा परेका छन् र सयौँ पहिरोहरू खसेका छन्। बाढीले सडक र सञ्चार सञ्जाल ध्वस्त पारेपछि उद्धार कार्यमा समेत गम्भीर कठिनाइ उत्पन्न भएको छ। विपत्तिको गम्भीरतालाई मध्यनजर गर्दै श्रीलंका सरकारले तत्कालै राष्ट्रिय आपतकालको घोषणा गरी प्रभावित क्षेत्रमा सेना, नौसेना र वायुसेनालाई उद्धार तथा राहत कार्यमा परिचालन गरेको छ। यो प्राकृतिक प्रकोपबाट करिब पाँच लाख मानिस विस्थापित भएका छन्, जसलाई सुरक्षित स्थानमा अस्थायी शिविरहरूमा सारिएको छ। पिउने पानीको अभाव र सरुवा रोगको जोखिमले मानवीय संकट थप गहिरिएको छ। श्रीलंका सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको अपिल गरेपछि भारत, पाकिस्तान, संयुक्त राज्य अमेरिकालगायत विभिन्न देशहरूले राहत सामग्री र उद्धार टोली पठाएर सहयोग गरेका छन्। पछिल्ला केही दशकयताकै सबैभन्दा ठूलो मानिएको यो विपत्तिले श्रीलंकाको मनसुन प्रतिकार्य योजना र पूर्वाधारको अवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

बैंकक । दक्षिणी थाइल्यान्डमा आएको बाढीका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या बुधबारसम्म ३३ पुगेको छ । बाढीका कारण थाइल्यान्ड र छिमेकी मलेसियामा हजारौँ मानिस विस्थापित भएका छन् । निरन्तर परेको भारी वर्षाले दक्षिणी प्रान्तहरूमा जनजीवन पूर्णरूपमा अस्तव्यस्त बनेको अधिकारीहरूले बताएका छन् । थाई सरकारले दक्षिणी सोङ्खला प्रान्तमा मंगलबार आपतकालीन अवस्था घोषित गरेको छ । गत हप्ताको अन्त्यदेखि परेको अविरल वर्षाले हट याईजस्ता प्रमुख पर्यटन क्षेत्रदेखि अन्य दक्षिणी भागसम्म डुबान व्यापक रहेको छ । एएफपीले बुधबार सार्वजनिक गरेका तस्बिरहरूमा हट याईका आवासीय क्षेत्रका सडक र घरका भुइँतला पानीमुनि डुबेको देखिन्छ । थाई सरकारका प्रवक्ता सिरिपोङ अङ्कासाकुलकियातले सात प्रान्तमा ३३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गर्दै तीमध्ये आकस्मिक बाढी, करेन्ट लागेर मृत्यु र डुबानका घटना प्रमुख कारण रहेको बताए । उनका अनुसार दक्षिणी भागमा पानीको सतह क्रमशः घट्ने अनुमान गरिएको छ । विपद् रोकथाम तथा न्यूनीकरण विभागले करिब दश लाख जनसङ्ख्या रहेको सात प्रान्तमा गम्भीर बाढी फैलिएको र हजारौँ बासिन्दा घर तथा होटलमै फसेको जानकारी दिएको छ । उद्धारकर्ता टोलीहरूले डुङ्गा, जेट–स्की र सैन्य ट्रकमार्फत कठिन परिस्थितिबीच स्थानीयलाई सुरक्षित स्थानमा पुर्याउने कार्य जारी राखेका छन् । सेनाले बिरामीहरूलाई नजिकैका अस्पतालसम्म पुर्याउन विमानवाहक साधन र हेलिकोप्टर परिचालन गरेको जनाएको छ । सोङ्खला प्रान्तीय सूचना विभागका अनुसार गत हप्तादेखि १० हजारभन्दा बढी बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । विश्वविद्यालयका क्याम्पसहरू अस्थायी आश्रयस्थलका रूपमा प्रयोग भइरहेका छन् । प्रान्तीय प्रशासनले दैनिक २० हजारसम्म खाद्य प्याक वितरण गर्न सकिने गरी विशेष खाद्य आपूर्ति केन्द्र स्थापना गरेको छ । थाइल्यान्डमा जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म भारी वर्षा सामान्य मानिए पनि विज्ञहरूले मानव–सिर्जित जलवायु परिवर्तनले चरम मौसमी घटनाहरूलाई थप तीव्र र अप्रत्याशित बनाइरहेको चेतावनी दिएका छन् । यता, छिमेकी मलेसियामा पनि भारी वर्षापछि आएको बाढी आठ राज्यमा फैलिएको छ । आगामी दिनहरूमा थप वर्षा हुने मौसम पूर्वानुमानकर्ताहरूको चेतावनीसँगै अवस्थाले अझ चुनौतीपूर्ण मोड लिन सक्ने अनुमान गरिएको छ । यो हप्ता मात्र २७ हजारभन्दा बढी मानिसलाई अस्थायी आश्रयस्थलमा सारिएको छ । उत्तरपूर्वी तटको केलान्टन राज्यमा एक जनाको मृत्यु भएको उद्धार अधिकारीहरूले जनाएका छन् । मलेसियाको मौसम विभागले उत्तरी राज्यहरू- पर्लिस, केदाह, पेनाङ र पेराकमा बुधबारसम्म आँधीबेहरी जारी रहने चेतावनी दिएको छ । नोभेम्बरदेखि मार्चसम्म चल्ने उत्तरपूर्वी मनसुनका कारण तीन करोड ४० लाख जनसङ्ख्या भएको देशमा हरेक वर्ष बाढीको जोखिम उच्च रहन्छ । सीमापार प्रभाव पनि देखिन थालेको छ । गत हप्ता बाढीले दक्षिणी थाइल्यान्डमा हजारौँ मलेसियाली पर्यटक होटलमै फसेपछि मलेसियाको विदेश मन्त्रालयले लगातार निगरानी गरिरहेको जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार प्रभावितमध्ये अधिकांश बहुतले होटलमा बस्दै आएका थिए र सबैलाई सुरक्षित रूपमा व्यवस्थित गरिएको छ । सोमबारसम्म ६ हजार ३०० भन्दा बढी मलेसियाली नागरिक थाइल्यान्डबाट सुरक्षित रूपमा सीमा पार गरी स्वदेश फर्कन सफल भएको मन्त्रालयले पुष्टि गरेको छ । रासस\एएफपी